Akut Paronişiya

- 18 Şubat 2019

Elin akut görülen en sık enfeksiyonudur. Akut paronişiya tırnak etrafındaki yumuşak dokuyu tutar. Manikür yaptıran kişilerde, tırnak yeme alışkanlığı olan kişilerde ve tırnak etrafındaki yumuşak dokuya yabancı cisim batmasına maruz kalan kişilerde akut paronişiya ortaya çıkabilir.

Akut paronişiyanın ortaya çıkmasındaki en büyük etkenlerden biri de tırnak ve tırnak yatağı arasındaki bariyerin kalkması ve bakterilerin daha derin dokulara ulaşabilmesidir. Akut paronişiyaya genellikle mikst enfeksiyonlar sebep olsa da en sık görülen organizma S. Aureus tur.

Acute staphylococcal paronychia
Acute staphylococcal paronychia
Acute herpetic paronychia
Acute herpetic paronychia

KLİNİK SEYİR VE PREOPERATİF DEĞERLENDİRME

Klinik olarak en sık eritem şişkinlik ve hassasiyet belirtileri ile ortaya çıkar. Eğer tedavi edilmezse apse meydana gelebilir. Abse tırnak yatağı altındaki dokulara ulaşabilir ve eponisia ile temas halinde bulunması nedeni ile karşı tarafa geçebilir. Böyle durumlarda meydana gelen enfeksiyona “run a round enfeksiyonu” denir. Tedavi edilmeyen enfeksiyon tüm eponişiumu tutarsa bu oluşan tabloya “eponişiya” adı verilir. Eponişiya ise klinik seyir olarak ancak lunula bölgesinde tırnak proksimal kısmının altında püy birikmesi ile karakterizedir.

TEDAVİ SEÇENEKLERİ:

Non operatif ve operatif olarak 2 başlıca tedavisi vardır. İlk safhalarda non operatif tedavi seçilmekte ve bu tedavi başlıca

  1. Su altında sabunla temizlemek (batikon banyosu)
  2. Sistemik oral antibiyotik
  3. Etkilenen kısmın kullanılmasından korunma

İlerlemiş olgularda tedavi operatif olmakta, yüzeyel abse gelişen vakalarda abse üzerindeki ince doku keskin bir bıçakla kesilir. Kesilirken tırnak tabakası ve matrikse zarar verilmemesine dikkat edilmelidir.

Eğer enfeksiyon pulp (parmak ucundaki etli dokuyu) da abse meydana getirmiş ise absenin tamamen drene edilmesi için daha derine girilebilir.

Enfeksiyon daha da ilerleyip tırnak yatağı altına kadar girmiş ise tırnağın bir kısmı çıkarılır. Tırnak matriksini de tutmuş ise tüm tırnak kaldırılır. Eğer tırnak kaldırılıp altındaki pürülan madde temizlenmez ise pürülan sıvı germinal matrikse basınç uygulayıp matrikste iskemiye ve tırnakta geçici veya kalıcı tırnak büyümesini durdurur.

OPERATİF METOD:

Perinişiyal sulcustan girilen künt ve düz bir diseksiyon aletiyle tırnak kaldırılır. Künt diseksiyon yerine insizyonda yapılabilir. Fakat tırnak yatağının korunması gerekir. Çünkü tırnak yatağı yaralanabilir ve tırnak büyümesinde bozukluk meydana gelebilir. İnsizyon tırnağın proksimaline doğru yapılmalıdır. Gerektiği durumlarda daha fazla proksimale gidip DİP’e yaklaşılabilir.

Alternatif olarak paronişiyum sulcusa parelel olarak insizyon yapılabilir. Bu insizyonda gerektiği zaman proksimale uzatılabilir.

Eponişiyumun altında veya tırnağın her iki tarafında abse bulunursa tek bir insizyon yararsız olabilir. O zaman parelel insizyon yapılabilir.

Abse tırnak plate’in altında ise tırnağın bir bölümü kaldırılır. Bu kaldırma tırnağın tutulum miktarına bağlıdır. Çok nadir durumlarda eponişiyum infekte olduysa ve pus tırnağın yalnızca proksimalinde yerleştiyse, eponişiyum ve tırnak plate tek veya çift insizyon ile kaldırılır.Tırnak plate i kaldırılırken 1/3 proksimale dikkat edilmelidir. Dekompresyondan sonra abse bölgesi yıkanır, yara üzerine yara açık kalacak şekilde küçük bir parça bez bırakılır ve bu yaranın açık kalıp drene olmasını sağlar.

ch277fg4

AKUT PARONİŞİYA DA KRİTİK NOKTALAR

BELİRTİLER:

  • Abse ile perinişiyal veya eponişiyal infeksiyon

PREOPERATİF DEĞERLENDİRME

  • Akut infeksiyon ile sağlıklı bireylerde değerlendirme gerekmez.
  • Diabetik veya immunsupresif hastaların laboratuvar değerlendirilmesi
  • Uzun süren enfeksiyonlarda ve konservatif tedavi alıp da düzelmeyen kişilerde radyografi yapılması

PEARLS

  • Tırnak plate i ve parmak pulpu altına yerleşmiş infeksiyonların dikkatli değerlendirilmesi.

TEKNİK:

  • İnsizyonun tırnak yatağına uzak yapılması matriks yaralanma riskini azaltır.

TUZAK:

  • Herpetik infeksiyonlar ile karıştırılması
  • Osteomiyelitin atlanması
  • Altta yatan sistemik bir hastalık ya da atipik organizmaya dirençli infeksiyon

POSTOPERATİF BAKIM:

  • 7 ile 10 gün boyunca oral antibiyotik
  • Günlük batikon banyosu
  • Erken dönemde hareket